|
Türkiye’ de Makina Sanayi ve Makina Üretimi
Makina İmalat Sanayi, imalat sanayi içinde özel bir öneme sahiptir. Ülkelerin
gelişme sürecinde imalat sanayi içerisinde makina imalat sanayinin payı giderek
artış göstermektedir. Makina imalat sanayinin üretimdeki payının, başta ileri
sanayi ülkeleri olmak üzere tüm ülkeler genelinde artış gösterdiği
görülmektedir. Makina sektörünün ihracattaki gelişme trendi önem arz etmektedir.
Sektör emek yoğun karakterini korumaktadır, bu yapı gelişmiş ülkelerde de benzer
karakterdedir.
Çok az sayıda makina tipi hariç, seri imalat teknikleri bu
sektörde uygulanmamaktadır. Son yıllarda dünyada müşteri istekleri doğrultusunda
makina imalatına yönelinmesi eğilimi söz konusudur. Ek bir mühendislik çalışması
gerektiren bu talepler, batı ülkelerinde fiyatların artmasına sebep olmaktadır.
Ülkemizde ise işcilik yanında, mühendislik hizmetlerinin de nispeten ucuz
olması, makina imalatçı firmalarının rekabet şansını arttırmaktadır ve bu
üstünlük yakın gelecekte de devam edecektir.
Müşteri istekleri doğrultusunda
imalatta, mühendislik ve işçilik ücretlerinin düşük olmasının yanı sıra, oldukça
emek yoğun olan bu üretim konularında firmaların teknolojik birikimleri rekabete
imkan verecek düzeydedir. Bu olumlu yapı, ülkemiz makina imalatçısının, bazı
batı firmaları ile gerektiğinde işbirliği yaparak üçüncü ülkelerde tesislerin
yenilenmesi veya yeni yatırımların gerçekleştirilmesi şansını artırmaktadır.
Ayrıca, 2005 yılı KalDer verilerine göre Türkiye’de makina imalat sanayisinde ISO 9000 serisi kalite belgelerine sahip 255 firma vardır.
1950’lerde kurulan
Türk Makina Sanayii, bugün sektöre hizmet veren 11 bin makina ve aksam
imalatçısıyla toplam 25 milyar dolarlık bir satış hacmi oluşturmaktadır. Makina
sanayimizin yıllık üretim artış hızı yüzde 20 seviyesindedir. Üretimde
kullandığımız girdilerin yüzde 80’ini yine Türkiye üretmektedir. Sektördeki
yerli katkı oranının %80 civarında olması büyük bir başarıdır. Yurt içi makina
satış rakamları da, imalat bilgileri gibi belirli bir kaynaktan temin
edilememektedir. Makina İmalatçıları Birliğinin üyelerinden aldığı bilgiler baz
alınarak yapılan değerlendirmeye göre ülkemizde 2003 yılında 20,9 milyar
dolarlık ve 2004 yılında da, % 28,2’lik artış ile 24,1 ve 2005 yılında 25,4
milyar dolarlık bir makina satışı olduğu hesaplanmaktadır. Bu değerlerle ülkemiz makina pazarının Avrupa ülkeleri arasında, büyüklük bakımında 7. sırada yer
aldığı tahmin edilmektedir.
Makina İhracatı
Gerek ülkemizde gerek dünyada yaşanan krizlere rağmen makina imalat sanayi
ihracatı yıllar itibariyle ihracatında artma eğilimi olan bir sektördür. 2000
yılında 1.40 milyon dolar makina ihracatımız, 2004 yılında 4.125 milyar dolara,
2005 yılında ise 2004 yılına göre % 27 artışla 4.125 milyar dolara yükselmiştir.
2005 yılında makina imalat sanayi sektör ihracatının toplam ihracat içindeki
payı %7 olarak gerçekleşmiştir. Makina imalat sanayi sektör ihracatı ağırlıklı
olarak Almanya, İngiltere, İtalya, Fransa, ABD, İspanya, Rusya Federasyonu ve
Irak’a yapılmaktadır. Sektör ihracatının büyük bir kısmı Avrupa Birliği
ülkelerine yöneliktir. Sektördeki firmalar Avrupa Teknik mevzuatına uygun olarak
direktiflere uygun makina üretiminde bulunmaktadırlar.
Makina İthalatı
Makina imalat sanayi sektör ithalatı 2003 yılında 10.2 milyar dolar,
2004 yılında 13.4 milyar dolar, 2005 yılında ise 16.3 milyar dolara
yükselmiştir. En fazla ithali gerçekleşen ürünler motorlar ve aksamları,
büro makinaları, tekstil makinaları, inşaat ve maden
makinaları ile metal ve ağaç işleme makinalarıdır. Hızla
gelişmekte olan ülkemiz doğal olarak büyük miktarlarda yatırım malı,
makina ve ekipman ithal etmektedir. Bu ithalatın yapıldığı başlıca
ülkeler ise Almanya, İtalya, Çin, İngiltere, Japonya, Fransa, ABD ve Güney
Kore’ dir.
|
